Nietoperz potrzebuje pomocy? Sprawdź, jak reagować
Nietoperze są ważną częścią naszej przyrody, choć często pozostają niezauważone. Czasem jednak ich los przecina się z naszym – znajdujemy młodego nietoperza pod budynkiem, słyszymy zwierzę uwięzione w rynnie albo odkrywamy niespodziewanego gościa w mieszkaniu.
W takich sytuacjach łatwo działać pod wpływem emocji, dlatego wspólnie z Fundacją Dziki Projekt przygotowaliśmy najważniejsze informacje o tym, jak zachować się podczas spotkania z nietoperzem w potrzebie. Kiedy interweniować, jak bezpiecznie zabezpieczyć zwierzę i gdzie szukać pomocy? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz poniżej.
Gdzie szukać pomocy?
W Polsce za pomoc dzikim zwierzętom odpowiadają gminy i miasta. W pierwszej kolejności warto skontaktować się z urzędem. Nawet jeśli nie uzyskamy natychmiastowej pomocy, każde zgłoszenie jest ważnym sygnałem pokazującym skalę problemu i potrzebę rozwijania systemu wsparcia dla dzikich zwierząt.
Poza godzinami pracy urzędów lub w dni wolne można skontaktować się z Policją albo Strażą Miejską. Dyżurni posiadają informacje o lokalnych procedurach i podmiotach odpowiedzialnych za przyjmowanie dzikich zwierząt.
Jeżeli nie uda się uzyskać pomocy tą drogą, należy skontaktować się z najbliższym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt. Wykaz takich placówek prowadzi Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska: wykaz ośrodków rehabilitacji zwierząt.
Jednym z ośrodków pomagających nietoperzom jest Fundacja Dziki Projekt w Beskidzie Niskim (tel. 515 627 608). Wsparcie można uzyskać także pod ogólnopolskim numerem pomocy nietoperzom PTOP Salamandra: 604 83 65 83.
Jak zabezpieczyć nietoperza?
Kojarzysz wypuszczanie pszczoły z pomieszczenia? Z nietoperzem warto postępować podobnie. Najbezpieczniej użyć niewielkiego kartonika: przykryć nim zwierzę, a następnie wsunąć pod spód sztywną kartkę lub kawałek tektury. Pudełko należy zabezpieczyć tak, aby nietoperz nie mógł się wydostać.
Jeśli sytuacja Cię zaskoczyła, nie masz przy sobie żadnego pudełka czy kartonu, użyj ręcznika, bluzy lub innej tkaniny. Warto także wyposażyć się w rękawiczki, aby nie dotykać go gołymi rękami.
Po zabezpieczeniu zwierzę powinno zostać umieszczone w spokojnym, zacienionym miejscu do czasu uzyskania dalszych instrukcji od specjalisty.
Znalazłem oseska nietoperza. Co robić?
Oseski nietoperzy spotykamy najczęściej od połowy maja do początku lipca.
Najpierw upewnij się, że rzeczywiście masz do czynienia z młodym nietoperzem. Następnie zwróć uwagę na miejsce znalezienia i poszukaj kolonii – dziur, szczelin lub innych otworów, z których maluch mógł wypaść.
Mały nietoperz, który wypadł z kolonii, zwykle znajduje się w odległości 2–3 metrów od niej – znajdź ją. Jeśli Ci się to uda przejdź do opcji A. Jeśli nie – przejdź do opcji B.
Opcja A: Spróbuj zwrócić młode do kolonii
- Owiń końcówkę długiego kija (np. od szczotki) miękkim papierem i zabezpiecz go gumką recepturką.
- Umieść na nim młodego nietoperza i delikatnie przystaw do wlotu kolonii.
- Możesz oprzeć kij o ścianę pod otworem.
- W wielu przypadkach matka lub inne osobniki z kolonii same zabiorą młode z powrotem.
- Metodę tę należy zastosować jak najszybciej po znalezieniu oseska.
Opcja B: Spróbuj umożliwić matce odnalezienie młodego
- Jeśli nie udało się odnaleźć kolonii, przygotuj prowizoryczny termofor z butelki wypełnionej ciepłą wodą, owiniętej materiałem.
- Umieść butelkę w pustej misce, a na niej oseska.
- Całość ustaw na podwyższeniu.
- Wystaw młode wieczorem, około 10 minut po zachodzie słońca, i obserwuj, czy matka po nie przyleci.
- Tę metodę stosujemy tylko wtedy, gdy zwrócenie oseska bezpośrednio do kolonii nie jest możliwe.
Opcja C: Skontaktuj się z ośrodkiem rehabilitacji
Jeśli poprzednie metody nie przyniosły efektu lub matka została znaleziona martwa, skontaktuj się z najbliższym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt.
Nietoperz wleciał do domu – co robić?
Przede wszystkim nie panikuj.
Nietoperz, który znalazł się w domu lub mieszkaniu, najczęściej szuka schronienia lub miejsca odpoczynku. Zamknij drzwi do pomieszczenia, odsłoń firanki i szeroko otwórz okno. Następnie wyjdź z pokoju i zgaś światło.
W większości przypadków zwierzę samo odnajdzie drogę na zewnątrz. Po jego wylocie należy zamknąć okno. Jest to najłatwiejsza i najmniej stresująca metoda dla nietoperza.
Nietoperze na klatce schodowej
Jeżeli nietoperze znajdują się na klatce schodowej, należy przede wszystkim ograniczyć oświetlenie. Należy w tym celu zwrócić się do spółdzielni lub zarządcy budynku o czasowe wyłączenie światła, szczególnie jeśli działa ono na czujniki ruchu.
Należy pozostawić otwarte okna lub drzwi umożliwiające wylot zwierząt. Jeśli problem utrzymuje się lub liczba nietoperzy jest duża, warto skonsultować sytuację ze specjalistą.
Nietoperz dostał się do rynny
Nietoperze często wykorzystują szczeliny przy dachach jako kryjówki. Zdarza się jednak, że wpadają do rynien, które stają się dla nich pułapką. Gładkie, śliskie ściany uniemożliwiają wspinanie się, a nietoperze nie są w stanie wystartować do lotu z każdej powierzchni. W efekcie mogą utknąć w rynnie na wiele godzin, a nawet dni.
Niepokojącym sygnałem mogą być odgłosy dochodzące z rur spustowych. W takiej sytuacji należy skontaktować się z zarządcą budynku i poprosić o pomoc w ewakuacji zwierząt.
Jeżeli problem powtarza się regularnie, warto zabezpieczyć rynny odpowiednimi siatkami.
Hibernujące nietoperze
Nietoperzy zimujących nie należy niepokoić.
Hibernacja jest dla nich kluczowym okresem przetrwania. Każde wybudzenie oznacza utratę cennych zapasów energii i może zagrażać życiu zwierzęcia.
Jeżeli nietoperz zimuje w piwnicy lub innym pomieszczeniu budynku, najlepiej skonsultować sytuację ze specjalistą.
Nietoperze latające za dnia
Nietoperz aktywny w ciągu dnia nie zawsze oznacza problem.
Niektóre gatunki migrują, inne rozpoczynają aktywność wcześniej niż większość nietoperzy. Zdarza się też, że zwierzę zostało wypłoszone ze swojej kryjówki i szuka nowego schronienia.
W takich przypadkach najczęściej nie ma potrzeby interweniowania.
Nietoperz wiszący na budynku
Jeżeli pojedynczy nietoperz wisi wysoko na ścianie budynku, prawdopodobnie odpoczywa podczas migracji (szczególnie jesienią) lub czasowo opuścił swoją kryjówkę.
Zazwyczaj po dwóch–trzech dniach odleci samodzielnie.
Jeżeli zwierzę ma widoczne obrażenia, ślady krwi lub jego zachowanie budzi niepokój, należy skonsultować się ze specjalistą.
Nietoperz na ziemi
Nietoperz przebywający na ziemi to sygnał alarmowy.
Najczęściej oznacza to, że zwierzę wymaga pomocy. Nie należy jednak dotykać go gołymi rękami. Trzeba zabezpieczyć go zgodnie z opisanymi wcześniej zasadami i skontaktować się z ośrodkiem rehabilitacji lub specjalistą.
Wspólnie dla nietoperzy
Pomoc nietoperzom wymaga nie tylko wiedzy i zaangażowania ludzi, ale także odpowiedniej infrastruktury. Dlatego dzięki współpracy Fundacji Dziki Projekt i Fundacji Mushika powstała specjalna woliera dla nietoperzy. To miejsce, do którego będą trafiać zwierzęta wymagające dłuższej rehabilitacji, rekonwalescencji lub przygotowania do powrotu na wolność.
Dzięki temu nietoperze potrzebujące czasu na odzyskanie sił otrzymają bezpieczną przestrzeń oraz specjalistyczną opiekę, zwiększającą ich szanse na powrót do naturalnego środowiska.
